สุเทพสังคโลก

เมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย

ร้านสุเทพสังคโลกเป็นแหล่งเรียนรู้ของนักเรียน นักศึกษา และผู้ที่สนใจทางด้านการปั้น และการเขียนลาย ภายในเป็นร้านจำหน่ายสังคโลกและรับผลิตงานตามสั่ง ต้นแบบดั้งเดิมของผลิตภัณฑ์ ไม่ว่าจะเป็นถ้วย ชาม จาน ไหดิน โอ่งน้ำ ตลอดจนตุ๊กตารูปคนและสัตว์ต่างๆ มีจุดเด่นคือเป็นเครื่องปั้นดินเผาเคลือบเนื้อละเอียด โดยเฉพาะอย่างยิ่งชนิดเนื้อแตกลายงาสีเขียวไข่กา ที่มีความประณีตงดงาม มักเรียกเครื่องปั้นดินเผานี้ว่า “ศิลาดล”ประวัติความเป็นมาของ คำว่า “สังคโลก” มีผู้สันนิษฐานไว้ต่างกัน บ้างว่ามาจากคำว่า “ซ้องโกลก” แปลว่าเตาแผ่นดินซ้อง บ้างว่ามาจากคำว่า “ซันโกโรกุ” หรือ “ซังโกโรกุ” ในภาษาญี่ปุ่น ซึ่งอาจเพี้ยนมาจากคำว่า “สวรรคโลก” อันเป็นชื่อที่แพร่หลายของเมืองเชลียงหรือศรีสัชนาลัยในพงศาวดารอยุธยา ซึ่งได้พบเตาผลิตมากมายในบริเวณนี้ การผลิตเครื่องสังคโลกนั้นมีมานานแล้ว ตั้งแต่สมัยสุโขทัยเป็นราชธานี และได้สืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน ชาวตำบลเมืองเก่า อ.เมือง จ.สุโขทัย ที่ชื่อ แฟง พรมเพ็ชร ได้ชื่อว่าเป็นผู้รักงานหัตถกรรมเชิงศิลป์นี้เป็นอย่างมาก ในฐานะเป็นตระกูลเก่าแก่ที่ผลิตเครื่องสังคโลกมาอย่างยาวนาน ทำให้มีโอกาสได้นำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อครั้งเสด็จฯ มาสุโขทัยอีกด้วยสุเทพ พรมเพ็ชร เจ้าของร้าน “สุเทพสังคโลก” ซึ่งเป็น 1 ใน 9 ทายาทของแฟง พรมเพ็ชร ได้สานต่ออาชีพผลิตเครื่องสังคโลกจากรุ่นคุณพ่อ และมีการพัฒนารูปแบบของสินค้าให้มีความหลากหลายมากขึ้น แต่ยังเน้นรูปแบบตามของโบราณสมัยสุโขทัย คุณสนอง พรมเพ็ชร ภรรยาของคุณสุเทพได้ย้อนอดีตให้ฟังว่า หลังจากสามีได้รับการว่าจ้างจากกรมศิลปากรให้เข้าร่วมงานในตำแหน่งช่างซ่อมโบราณวัตถุ ทำให้มีความคิดจะทำเครื่องปั้นดินเผาสังคโลกเลียนแบบของโบราณ ซึ่งได้รับคำแนะนำจากนายมะลิ โครกสันเที๊ยะ หัวหน้ากรมศิลปากรที่ 3 ในสมัยนั้น ในเรื่องเทคนิคการผลิตต่างๆ เช่นน้ำเคลือบจะต้องประกอบไปด้วย ขี้เถ้าไม้ หินและดิน เป็นต้น จนเกิดความชำนาญ ก่อนจะผันตัวเองมาตั้งโรงงานโดยใช้ชื่อว่า “สุเทพสังคโลก” และได้ถ่ายทอดวิชาความรู้แก่ญาติพี่น้องเพื่อทำเป็นอาชีพสร้างรายได้แก่ตนเองและครอบครัวบทความเพิ่มเติม http://www.info.ru.ac.th/province/Sukhotai/wsunk.htm

สังคโลก เป็นเครื่องปั้นดินเผาคุณภาพดีที่มีการเคลือบผิวและตกแต่งลวดลายอย่าง
ประณีต งดงาม เผาด้วยความร้อนสูงประมาณ 1250 – 1280 องศาเซลเซียส เตาเผาและเทคนิคการเผา
ได้รับการพัฒนามาเป็นเวลานานนับร้อยปี ตั้งแต่สมัยต้นกรุงสุโขทัยจนถึงปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา
ดังที่มีเตาเผาปรากฎอยู่ที่เมืองเก่าสุโขทัย
รูปแบบของสังคโลกมีหลากหลาย เช่น สีเขียวไข่กา สีน้ำตาล สีขาว เป็นต้น ร้านสุเทพสังคโลกได้สืบทอดและอนุรักษ์เครื่องสังคโลก โดยผู้ก่อตั้งและดูแลก็คือ คุณสุเทพ และคุณสนอง พรมเพ็ชร

Gallery